کاهش هزینههای کافه و رستوران: راههای عملی بدون افت کیفیت
تیم ایزیمنو۱۵ دقیقه مطالعه

در این نوشته
- اول بدانید پولتان کجا میرود
- دستور ثابت و ترازو: هر فنجان به یک اندازه
- شمارش انبار و چیدن به روش اولوارد، اولخارج
- دورریز را بنویسید تا کم شود
- خرید و تحویل: پولی که دم در گم میشود
- منو را کوتاهتر و حسابشدهتر کنید
- برق، گاز و نگهداری وسایل
- شیفتها را با ساعتهای شلوغ جور کنید
- هزینهٔ چاپ منو و کارت میز
- اشتباه سفارش هم هزینه است
- روال کنترل هزینه: هر کار کی انجام شود؟
- اشتباههای رایج در کم کردن هزینه
- جمعبندی
برای کاهش هزینههای کافه و رستوران، اول بدانید پولتان دقیقاً کجا میرود و بعد سراغ هزینههایی بروید که مهمان هیچوقت نمیبیند: موادی که بیحساب ریخته میشود، جنسی که در انبار خراب میشود، خریدی که درست تحویل گرفته نشده، وسایلی که بیکار روشن مانده و شیفتی که با شلوغی جور نیست. اینها را که بگیرید، بدون کوچک کردن فنجان یا ارزان کردن مواد، پول بیشتری در صندوق میماند.
خیلیها وقتی فشار هزینه زیاد میشود، اولین کاری که میکنند خرید مادهٔ ارزانتر یا کم کردن نیروست. این دو کار معمولاً همان چیزی را خراب میکنند که مهمان به خاطرش میآید: طعم و سرویس. در این نوشته قدمبهقدم میبینید کجا میشود با خیال راحت صرفهجویی کرد و کجا نه.
اول بدانید پولتان کجا میرود#
تا وقتی هزینهها را جدا جدا نبینید، هر صرفهجوییای حدس است. فاکتورها و پرداختهای یک ماه کامل را جمع کنید و هر کدام را در یکی از این دستهها بنویسید:
- مواد اولیه: قهوه، شیر، نان، گوشت، سبزی، سیروپ و هر چیزی که در فنجان و بشقاب میرود.
- حقوق و دستمزد: حقوق ثابت، اضافهکار، بیمه و نیروی پارهوقت.
- اجاره و شارژ: معمولاً ثابت است و کم کردنش جز با جابهجایی یا مذاکرهٔ دوباره ممکن نیست.
- برق، گاز و آب: دستگاه قهوه، یخچالها، فر، کولر و بخاری.
- دورریز: چیزهایی که خریده شده ولی فروخته نشده؛ تاریخ گذشته، خراب شده یا اشتباه آماده شده.
- بستهبندی بیرونبر: لیوان، درپوش، ظرف، کیسه، دستمال و قاشق یکبارمصرف.
- چاپ و تبلیغات: منوی کاغذی، کارت میز، بروشور و هر چاپ دوباره بعد از تغییر قیمت.
- تعمیر و نگهداری: سرویس دستگاه قهوه، آسیاب، یخچال و کولر.
همین جدول ساده دو چیز را نشان میدهد: کدام هزینهها بزرگاند و کدامها در دست شما هستند. اجاره را هر روز نمیشود کم کرد، ولی مواد، دورریز، برق و شیفتها هر روز در دست خودتان است. هزینهها را هر ماه با همین دستهها بنویسید تا ببینید کدام بالا رفته است.
اگر هنوز نمیدانید هر آیتم چقدر برایتان تمام میشود، قبل از هر چیز نوشتهٔ قیمتگذاری منوی کافه با فرمول فودکاست را بخوانید. آنجا حساب کردن بهای مواد هر فنجان و درصد فودکاست را قدمبهقدم توضیح دادهایم؛ این نوشته دربارهٔ این است که بعد از آن حساب، چطور جلوی هدر رفتن پول را بگیرید.
هر هزینه را با چه کاری کنترل کنیم؟
| نوع هزینه | دستور ثابت و ترازو | شمارش انبار و اولوارد، اولخارج | ثبت دورریز | چک کردن خرید و تحویل | برنامهٔ شیفت و وسایل |
|---|---|---|---|---|---|
| مواد اولیه | مواد اولیه، ثبت دورریز: اثر غیرمستقیم | - | |||
| دورریز | دورریز، دستور ثابت و ترازو: اثر غیرمستقیم | دورریز، چک کردن خرید و تحویل: اثر غیرمستقیم | - | ||
| بستهبندی بیرونبر | بستهبندی بیرونبر، دستور ثابت و ترازو: اثر غیرمستقیم | بستهبندی بیرونبر، ثبت دورریز: اثر غیرمستقیم | - | ||
| حقوق و دستمزد | - | - | - | - | |
| برق، گاز و آب | - | - | - | - | |
| تعمیر و نگهداری | - | - | - | - | تعمیر و نگهداری، برنامهٔ شیفت و وسایل: اثر غیرمستقیم |
مواد اولیه
- دستور ثابت و ترازو
- اثر مستقیم
- شمارش انبار و اولوارد، اولخارج
- اثر مستقیم
- ثبت دورریز
- اثر غیرمستقیم
- چک کردن خرید و تحویل
- اثر مستقیم
- برنامهٔ شیفت و وسایل
- ربط چندانی ندارد
اثر غیرمستقیم-دورریز
- دستور ثابت و ترازو
- اثر غیرمستقیم
- شمارش انبار و اولوارد، اولخارج
- اثر مستقیم
- ثبت دورریز
- اثر مستقیم
- چک کردن خرید و تحویل
- اثر غیرمستقیم
- برنامهٔ شیفت و وسایل
- ربط چندانی ندارد
اثر غیرمستقیماثر غیرمستقیم-بستهبندی بیرونبر
- دستور ثابت و ترازو
- اثر غیرمستقیم
- شمارش انبار و اولوارد، اولخارج
- اثر مستقیم
- ثبت دورریز
- اثر غیرمستقیم
- چک کردن خرید و تحویل
- اثر مستقیم
- برنامهٔ شیفت و وسایل
- ربط چندانی ندارد
اثر غیرمستقیماثر غیرمستقیم-حقوق و دستمزد
- دستور ثابت و ترازو
- ربط چندانی ندارد
- شمارش انبار و اولوارد، اولخارج
- ربط چندانی ندارد
- ثبت دورریز
- ربط چندانی ندارد
- چک کردن خرید و تحویل
- ربط چندانی ندارد
- برنامهٔ شیفت و وسایل
- اثر مستقیم
----برق، گاز و آب
- دستور ثابت و ترازو
- ربط چندانی ندارد
- شمارش انبار و اولوارد، اولخارج
- ربط چندانی ندارد
- ثبت دورریز
- ربط چندانی ندارد
- چک کردن خرید و تحویل
- ربط چندانی ندارد
- برنامهٔ شیفت و وسایل
- اثر مستقیم
----تعمیر و نگهداری
- دستور ثابت و ترازو
- ربط چندانی ندارد
- شمارش انبار و اولوارد، اولخارج
- ربط چندانی ندارد
- ثبت دورریز
- ربط چندانی ندارد
- چک کردن خرید و تحویل
- ربط چندانی ندارد
- برنامهٔ شیفت و وسایل
- اثر غیرمستقیم
----اثر غیرمستقیم
- اثر مستقیم
- اثر غیرمستقیماثر غیرمستقیم
- -ربط چندانی ندارد
- مواد اولیه, دستور ثابت و ترازو: اثر مستقیم
- مواد اولیه, شمارش انبار و اولوارد، اولخارج: اثر مستقیم
- مواد اولیه, ثبت دورریز: اثر غیرمستقیم
- مواد اولیه, چک کردن خرید و تحویل: اثر مستقیم
- مواد اولیه, برنامهٔ شیفت و وسایل: ربط چندانی ندارد
- دورریز, دستور ثابت و ترازو: اثر غیرمستقیم
- دورریز, شمارش انبار و اولوارد، اولخارج: اثر مستقیم
- دورریز, ثبت دورریز: اثر مستقیم
- دورریز, چک کردن خرید و تحویل: اثر غیرمستقیم
- دورریز, برنامهٔ شیفت و وسایل: ربط چندانی ندارد
- بستهبندی بیرونبر, دستور ثابت و ترازو: اثر غیرمستقیم
- بستهبندی بیرونبر, شمارش انبار و اولوارد، اولخارج: اثر مستقیم
- بستهبندی بیرونبر, ثبت دورریز: اثر غیرمستقیم
- بستهبندی بیرونبر, چک کردن خرید و تحویل: اثر مستقیم
- بستهبندی بیرونبر, برنامهٔ شیفت و وسایل: ربط چندانی ندارد
- حقوق و دستمزد, دستور ثابت و ترازو: ربط چندانی ندارد
- حقوق و دستمزد, شمارش انبار و اولوارد، اولخارج: ربط چندانی ندارد
- حقوق و دستمزد, ثبت دورریز: ربط چندانی ندارد
- حقوق و دستمزد, چک کردن خرید و تحویل: ربط چندانی ندارد
- حقوق و دستمزد, برنامهٔ شیفت و وسایل: اثر مستقیم
- برق، گاز و آب, دستور ثابت و ترازو: ربط چندانی ندارد
- برق، گاز و آب, شمارش انبار و اولوارد، اولخارج: ربط چندانی ندارد
- برق، گاز و آب, ثبت دورریز: ربط چندانی ندارد
- برق، گاز و آب, چک کردن خرید و تحویل: ربط چندانی ندارد
- برق، گاز و آب, برنامهٔ شیفت و وسایل: اثر مستقیم
- تعمیر و نگهداری, دستور ثابت و ترازو: ربط چندانی ندارد
- تعمیر و نگهداری, شمارش انبار و اولوارد، اولخارج: ربط چندانی ندارد
- تعمیر و نگهداری, ثبت دورریز: ربط چندانی ندارد
- تعمیر و نگهداری, چک کردن خرید و تحویل: ربط چندانی ندارد
- تعمیر و نگهداری, برنامهٔ شیفت و وسایل: اثر غیرمستقیم
دستور ثابت و ترازو: هر فنجان به یک اندازه#
بیشترین پولی که در کافه بیصدا هدر میرود، معمولاً در خود فنجان و بشقاب است. وقتی هر باریستا یا آشپز مواد را «با چشم» میریزد، یکی بیشتر میریزد و یکی کمتر. هم هزینه بالا میرود و هم مهمانی که دیروز لاتهٔ پررنگتری گرفته بود، امروز فکر میکند کیفیت پایین آمده است.
راهش ساده است:
- برای هر آیتم دستور ثابت بنویسید. وزن قهوه، حجم شیر، مقدار سیروپ، وزن گوشت و پنیر هر ساندویچ و اندازهٔ هر سس. دستور را با عکس آیتم آماده، کنار بار و آشپزخانه بزنید.
- ترازوی کوچک دیجیتال بخرید. برای قهوه، پنیر، گوشت و مواد گرانتر، وزن کردن چند ثانیه بیشتر طول نمیکشد و از حدس زدن خیلی دقیقتر است.
- پیمانه و قاشق اندازهگیری بگذارید. برای سسها، سیروپها و پودرها، یک پیمانهٔ ثابت از ترازو هم سریعتر است.
- ظرف را با اندازهٔ سهم جور کنید. اگر ظرف یا لیوان بزرگتر از سهم باشد، همه ناخودآگاه بیشتر پرش میکنند.
یک مثال فرضی برای اینکه اثر این کار را ببینید: اگر هر شات اسپرسو فقط دو گرم بیشتر از دستور قهوه بگیرد و روزی صد شات بزنید، روزی دویست گرم قهوه بیحساب مصرف میشود؛ یعنی در یک ماه چند کیلو قهوه، بیآنکه حتی یک فنجان بیشتر فروخته باشید. عددهای خودتان را با همین حساب ساده بسنجید.

شمارش انبار و چیدن به روش اولوارد، اولخارج#
انبار مرتب یعنی بدانید چه دارید، چه کم است و چه چیزی دارد خراب میشود. انبار نامرتب یعنی جنس تکراری خریدن، پیدا نکردن چیزی که دارید و پیدا کردن کیسهای که تاریخش گذشته است.
هر چند وقت یکبار بشمارید#
- اقلام گران و پرمصرف را هر هفته بشمارید: قهوه، شیر، گوشت، پنیر و هر چیزی که بیشترین پول را میبرد.
- کل انبار را ماهی یکبار بشمارید: بهتر است همیشه در یک روز و ساعت ثابت و ترجیحاً پیش از رسیدن خرید تازه باشد.
- یک برگهٔ ثابت برای شمارش داشته باشید: نام کالا، واحد (کیلو، بسته، لیتر)، مقدار شمردهشده و تاریخ. ترتیب ردیفها را با ترتیب قفسهها یکی کنید تا شمارش سریعتر شود.
وقتی شمارش هر ماه را با خرید آن ماه کنار هم بگذارید، میبینید چقدر مصرف کردهاید. اگر مصرف قهوه با تعداد فنجانهای فروختهشده جور درنمیآید، یعنی جایی قهوه هدر میرود؛ یا در سهم هر فنجان، یا در دورریز، یا در چیزی که اصلاً ثبت نشده است.
اولوارد، اولخارج#
روش اولوارد، اولخارج (FIFO) یعنی جنسی که زودتر رسیده، زودتر مصرف شود. کار سادهای است ولی باید عادت شود:
- جنس تازه را پشت یا زیر جنس قبلی بگذارید، نه جلوی آن.
- روی هر ظرف و بستهای که باز میشود، تاریخ باز شدن را بنویسید.
- مواد آمادهشده، مثل سسها و سبزی خردشده، را با تاریخ و ساعت آماده شدن برچسب بزنید.
- یخچال را طوری بچینید که چیزهایی که زودتر خراب میشوند جلوی چشم باشند.

دورریز را بنویسید تا کم شود#
دورریزی که نوشته نمیشود، دیده هم نمیشود. یک برگه یا دفترچهٔ ساده کنار بار و یکی کنار آشپزخانه بگذارید و از همه بخواهید هر چیزی را که دور میریزند ثبت کنند:
- چه چیزی و چه مقدار: مثلاً یک پارچ شیر یا دو ساندویچ.
- چرا: تاریخ گذشته، خراب شده، اشتباه آماده شده، از سر میز برگشته یا زمین افتاده.
- چه کسی و چه ساعتی: نه برای سرزنش کردن، برای اینکه بفهمید مشکل در کدام شیفت و کدام بخش است.
بعد از یکی دو هفته، برگهها خودشان حرف میزنند. اگر بیشترِ دورریز تاریخ گذشته است، یعنی زیاد خرید میکنید یا انبار را درست نمیچینید. اگر بیشترش اشتباه در آماده کردن است، دستورها یا مسیر رسیدن سفارش به آشپزخانه مشکل دارد. اگر غذای زیادی از سر میز برمیگردد، شاید سهم آن آیتم بیش از اندازه است یا طعمش کار ندارد.
چند کار که دورریز را کم میکند:
- مواد آمادهشده را به اندازهٔ فروش معمول هر روز آماده کنید، نه «برای احتیاط» دو برابر.
- برای روزهای خلوت و شلوغ هفته مقدار آمادهسازی جدا داشته باشید.
- از موادی که به آخر عمرشان رسیدهاند، اگر هنوز سالماند، در آیتم ویژهٔ روز استفاده کنید.
- چیزی را که امروز تمام شده یا دیگر تازه نیست، از فروش بردارید تا کسی سفارشش ندهد و بعد برگشت نخورد.
خرید و تحویل: پولی که دم در گم میشود#
خیلی از هزینههای اضافه همان لحظهٔ رسیدن بار اتفاق میافتد: جعبهای که کمتر از فاکتور است، سبزیای که از ته جعبه خراب است، شیری که تاریخش نزدیک است یا قیمتی که بیخبر بالا رفته است.
سفارش خرید#
- برای هر کالا یک مقدار حداقل داشته باشید. وقتی موجودی به آن رسید سفارش بدهید، نه وقتی تمام شد و مجبور شدید از نزدیکترین مغازه گرانتر بخرید.
- سفارش را از روی شمارش بدهید، نه از روی حدس. برگهٔ شمارش هفتگی همینجا به کار میآید.
- قیمتها را هر چند وقت یکبار مقایسه کنید. لازم نیست هر هفته تأمینکننده عوض کنید؛ ولی بدانید قیمت چند تأمینکنندهٔ دیگر چقدر است و با تأمینکنندهٔ فعلی دربارهٔ خرید منظم و پرداخت بهموقع حرف بزنید.
- ارزانتر همیشه ارزانتر نیست. سبزیای که نصفش دور ریخته میشود یا قهوهای که مهمان را ناراضی میکند، در عمل گرانتر تمام میشود.
چک کردن تحویل#
یک نفر مشخص در هر شیفت مسئول تحویل گرفتن بار باشد و اینها را پیش از امضای فاکتور چک کند:
- تعداد و وزن هر قلم با فاکتور یکی باشد. اقلامی را که با وزن فروخته میشوند، همانجا وزن کنید.
- قیمت هر قلم با قیمت توافقشده یکی باشد.
- تاریخ تولید و انقضای لبنیات و بستهها را ببینید.
- سبزی و میوه را از وسط و ته جعبه هم نگاه کنید، نه فقط روی آن.
- مواد سرد و یخزده را بیمعطلی به یخچال و فریزر ببرید.
- هر کمبود یا ایرادی را روی فاکتور بنویسید و همان لحظه به تأمینکننده بگویید.

منو را کوتاهتر و حسابشدهتر کنید#
هر آیتم منو فقط یک خط روی کاغذ نیست. برای هر کدام مواد جدا خریده میشود، جای انبار و یخچال میگیرد، باید آموزش داده شود و اگر کم فروش برود، بخشی از موادش دور ریخته میشود. آیتمی که ماهی چند بار بیشتر سفارش داده نمیشود ولی مواد مخصوص خودش را دارد، معمولاً بیشتر از آنچه فکر میکنید هزینه دارد.
برای تصمیم درست دربارهٔ اینکه کدام آیتم بماند، کدام قیمتش عوض شود و کدام حذف شود، از روش مهندسی منو استفاده کنید؛ آنجا هر آیتم را با سهمش از فروش و سود ناخالصش میسنجید. از نگاه هزینه، این چند نکته را هم کنارش در نظر بگیرید:
- آیتمهایی که موادشان با آیتمهای دیگر مشترک است، هزینهٔ کمتری به انبار تحمیل میکنند؛ آنهایی که مادهٔ مخصوص خودشان را دارند، بیشتر.
- پیش از حذف هر آیتم، بپرسید آیا گروهی از مهمانهای ثابت به خاطر آن میآیند.
- منوی کوتاهتر، کار آشپزخانه و بار را هم سادهتر میکند و آموزش نیروی تازه زودتر تمام میشود.
اگر از منوی دیجیتال ایزیمنو با سفارشگیری استفاده میکنید، صفحهٔ «آمار سفارشها» پرفروشترین آیتمها و کارت «سود» را با سود ناخالص نشان میدهد؛ با ثبت «بهای تمامشده» در منو، همانجا میبینید کدام آیتم واقعاً برایتان میماند. «آمار منو» و صفحهٔ «مهندسی منو» هم میگویند کدام آیتم ستاره است و کدام فقط جا میگیرد. در «آمار مهمانها» هم میبینید مهمانهای تازه تا ۳۰ و ۶۰ روز بعد برمیگردند یا نه. راهنمای آمار منو، بهای تمامشده و مهندسی منو و باشگاه مشتریان را ببینید.
برق، گاز و نگهداری وسایل#
دستگاه قهوه، یخچالها، فر، کولر و بخاری هر روز ساعتها کار میکنند. چند عادت ساده هم قبض را پایین میآورد و هم عمر وسایل را بیشتر میکند:
- برنامهٔ روشن و خاموش کردن بنویسید. کدام وسیله کی روشن شود و کی خاموش. فر یا گریلی که از صبح روشن است ولی سفارشهایش از ظهر شروع میشود، بیدلیل کار میکند. همین برنامه را در چکلیست شروع و پایان شیفت بگذارید.
- در یخچالها را باز نگذارید. چیدمان مرتب و برچسبخورده کمک میکند هر کس سریع چیزی را که میخواهد پیدا کند و در را زود ببندد.
- لاستیک در یخچالها را چک کنید. لاستیکی که خوب بسته نمیشود، یخچال را بیشتر به کار میاندازد.
- سرویس منظم را عقب نیندازید. تمیز کردن دستگاه قهوه و آسیاب، کندن رسوب، تمیز کردن کندانسور یخچال و فیلتر کولر را طبق برنامه انجام دهید. تعمیر یک دستگاه خراب، معمولاً از سرویس بهموقعش گرانتر است.
- نور و سرمایش و گرمایش را با ساعت کار تنظیم کنید. بخشی از سالن که در ساعت خلوت بسته است، لازم نیست با همهٔ چراغها و کولرها روشن باشد.
شیفتها را با ساعتهای شلوغ جور کنید#
حقوق و دستمزد یکی از بزرگترین هزینههاست، ولی کم کردن بیحساب نیرو معمولاً گران تمام میشود: سرویس کند میشود، مهمان منتظر میماند و نیروهای باقیمانده خسته میشوند و میروند. راه بهتر این است که نیرو در ساعتی باشد که واقعاً به او نیاز است:
- ساعتهای شلوغ و خلوت را بشناسید. از فروش صندوق در ساعتها و روزهای مختلف شروع کنید.
- شیفتها را پلهای بچینید. بهجای اینکه همه با هم بیایند و با هم بروند، شروع و پایان شیفتها را با اوج شلوغی هماهنگ کنید.
- کارهای آمادهسازی را به ساعت خلوت ببرید. خرد کردن، آماده کردن سسها، شمارش انبار و تمیزکاری عمیق را بگذارید برای وقتهایی که سالن خلوت است.
- تقسیم کار را روشن کنید. وقتی هر کس میداند در شلوغی کجا بایستد، با همان تعداد نیرو کار بیشتری انجام میشود. نوشتهٔ شرح وظایف پرسنل کافه و رستوران برای همین کار است.
در ایزیمنو، «آمار درخواستهای ویتر» جدولی به اسم «شلوغترین زمانها» دارد که روزها و ساعتهایی را که درخواست بیشتری ثبت شده نشان میدهد، و «آمار منو» نشان میدهد منو در کدام ساعتهای روز بیشتر باز میشود. کنار فروش صندوق، اینها برای چیدن شیفتهای ماه بعد به کار میآیند.
کجا صرفهجویی کنیم و کجا نه؟
| راه صرفهجویی | پول کمتری خرج میشود | مهمان افت کیفیت را حس میکند |
|---|---|---|
| دستور ثابت و وزن کردن مواد | - | |
| ثبت و کم کردن دورریز | - | |
| چک کردن هر بار تحویل خرید | - | |
| خاموش کردن وسایل بیکار | - | |
| چیدن شیفت با ساعتهای شلوغ | - | |
| خرید مادهٔ ارزانتر بدون امتحان | خرید مادهٔ ارزانتر بدون امتحان، پول کمتری خرج میشود: شاید، ولی هزینهٔ دیگری میسازد | |
| کوچک کردن سهم هر فنجان یا بشقاب | کوچک کردن سهم هر فنجان یا بشقاب، پول کمتری خرج میشود: شاید، ولی هزینهٔ دیگری میسازد | |
| کم کردن نیرو در ساعت شلوغ | کم کردن نیرو در ساعت شلوغ، پول کمتری خرج میشود: شاید، ولی هزینهٔ دیگری میسازد |
دستور ثابت و وزن کردن مواد
- پول کمتری خرج میشود
- بله
- مهمان افت کیفیت را حس میکند
- نه
-ثبت و کم کردن دورریز
- پول کمتری خرج میشود
- بله
- مهمان افت کیفیت را حس میکند
- نه
-چک کردن هر بار تحویل خرید
- پول کمتری خرج میشود
- بله
- مهمان افت کیفیت را حس میکند
- نه
-خاموش کردن وسایل بیکار
- پول کمتری خرج میشود
- بله
- مهمان افت کیفیت را حس میکند
- نه
-چیدن شیفت با ساعتهای شلوغ
- پول کمتری خرج میشود
- بله
- مهمان افت کیفیت را حس میکند
- نه
-خرید مادهٔ ارزانتر بدون امتحان
- پول کمتری خرج میشود
- شاید، ولی هزینهٔ دیگری میسازد
- مهمان افت کیفیت را حس میکند
- بله
شاید، ولی هزینهٔ دیگری میسازدکوچک کردن سهم هر فنجان یا بشقاب
- پول کمتری خرج میشود
- شاید، ولی هزینهٔ دیگری میسازد
- مهمان افت کیفیت را حس میکند
- بله
شاید، ولی هزینهٔ دیگری میسازدکم کردن نیرو در ساعت شلوغ
- پول کمتری خرج میشود
- شاید، ولی هزینهٔ دیگری میسازد
- مهمان افت کیفیت را حس میکند
- بله
شاید، ولی هزینهٔ دیگری میسازد
- بله
- شاید، ولی هزینهٔ دیگری میسازدشاید، ولی هزینهٔ دیگری میسازد
- -نه
- دستور ثابت و وزن کردن مواد, پول کمتری خرج میشود: بله
- دستور ثابت و وزن کردن مواد, مهمان افت کیفیت را حس میکند: نه
- ثبت و کم کردن دورریز, پول کمتری خرج میشود: بله
- ثبت و کم کردن دورریز, مهمان افت کیفیت را حس میکند: نه
- چک کردن هر بار تحویل خرید, پول کمتری خرج میشود: بله
- چک کردن هر بار تحویل خرید, مهمان افت کیفیت را حس میکند: نه
- خاموش کردن وسایل بیکار, پول کمتری خرج میشود: بله
- خاموش کردن وسایل بیکار, مهمان افت کیفیت را حس میکند: نه
- چیدن شیفت با ساعتهای شلوغ, پول کمتری خرج میشود: بله
- چیدن شیفت با ساعتهای شلوغ, مهمان افت کیفیت را حس میکند: نه
- خرید مادهٔ ارزانتر بدون امتحان, پول کمتری خرج میشود: شاید، ولی هزینهٔ دیگری میسازد
- خرید مادهٔ ارزانتر بدون امتحان, مهمان افت کیفیت را حس میکند: بله
- کوچک کردن سهم هر فنجان یا بشقاب, پول کمتری خرج میشود: شاید، ولی هزینهٔ دیگری میسازد
- کوچک کردن سهم هر فنجان یا بشقاب, مهمان افت کیفیت را حس میکند: بله
- کم کردن نیرو در ساعت شلوغ, پول کمتری خرج میشود: شاید، ولی هزینهٔ دیگری میسازد
- کم کردن نیرو در ساعت شلوغ, مهمان افت کیفیت را حس میکند: بله
هزینهٔ چاپ منو و کارت میز#
منوی کاغذی را یک بار چاپ نمیکنید. هر بار که قیمت قهوه یا شیر بالا میرود، آیتمی اضافه یا حذف میشود یا منو کهنه و لک میشود، باید دوباره طراحی و چاپ کنید. در دورههایی که قیمتها مرتب عوض میشود، یا مجبورید زیاد چاپ کنید، یا قیمتها را با برچسب و خودکار روی منو عوض میکنید که اعتماد مهمان را کم میکند.
با منوی دیجیتال تغییر قیمت از گوشی چند ثانیه طول میکشد و همان لحظه روی منوی همهٔ میزها دیده میشود. آیتمی که تمام شده را هم «ناموجود» میکنید تا مهمان سفارشش ندهد، بیآنکه از منو حذفش کنید. مقایسهٔ کامل دو روش، از هزینه تا بهروزرسانی، در راهنمای منوی کاغذی یا منوی دیجیتال آمده است.
اگر هنوز برای بعضی مهمانها چند نسخهٔ کاغذی لازم دارید، لازم نیست آن را جدا طراحی کنید. در ایزیمنو منوی چاپی و PDF از همان منوی دیجیتال ساخته میشود و با آن بهروز میماند؛ جزئیاتش در راهنمای منوی چاپی و PDF هست. برای اینکه بدانید هزینهٔ خود منوی دیجیتال چقدر است و نسخهٔ رایگان با اشتراکی چه فرقی دارد، نوشتهٔ منوی دیجیتال رایگان یا اشتراکی را ببینید.
اشتباه سفارش هم هزینه است#
هر سفارشی که اشتباه نوشته یا اشتباه آماده میشود، دو بار هزینه دارد: یک بار موادی که دور ریخته میشود و یک بار وقت آشپز یا باریستایی که باید دوباره آمادهاش کند، و مهمانی که بیشتر منتظر مانده است. دستخط ناخوانا، فیشی که گم میشود و سفارشی که شفاهی و در شلوغی گفته شده، دلیلهای رایج این اشتباهها هستند.
- سفارش را یک بار و درست ثبت کنید. وقتی مهمان خودش از روی منو سفارش میدهد، یا ویتر سفارش را از گوشی ثبت میکند، همان چیزی که ثبت شده به آشپزخانه و بار میرسد. شیوهٔ کار در نوشتهٔ سفارش از سر میز با QR و راهنمای سفارش با QR از سر میز آمده است.
- سفارش را جلوی چشم آشپزخانه بگذارید. نمایشگر آشپزخانه سفارشها را به ترتیب، با شمارهٔ میز و یادداشتها نشان میدهد و فیش کاغذیای نمیماند که گم شود. اگر با آن آشنا نیستید، نوشتهٔ نمایشگر آشپزخانه (KDS) چیست؟ و راهنمای تابلوی سفارش آشپزخانه را بخوانید.
- اشتباهها را ببینید، نه فقط درستشان کنید. در ایزیمنو آیتمی که اشتباه ثبت شده با نوشتن دلیل از صورتحساب حذف میشود، و «فعالیتها» در داشبورد نشان میدهد چه قیمتی عوض شد یا چه سفارشی لغو شد و دلیلش چه بود. اگر یک دلیل مرتب تکرار میشود، همان جایی است که باید درستش کنید.
روال کنترل هزینه: هر کار کی انجام شود؟#
صرفهجویی یک کار یکباره نیست. اگر یک ماه با دقت دورریز را بنویسید و بعد رها کنید، همهچیز به حالت قبل برمیگردد. بهتر است هر کار جای ثابتی در روال کافه داشته باشد:
روال کنترل هزینه در کافه و رستوران
| کار | هر شیفت | هر هفته | هر ماه | هر فصل |
|---|---|---|---|---|
| ثبت دورریز با مقدار و دلیل | ثبت دورریز با مقدار و دلیل، هر هفته: مرور کوتاه یا در صورت نیاز | ثبت دورریز با مقدار و دلیل، هر ماه: مرور کوتاه یا در صورت نیاز | - | |
| چک کردن خرید هنگام تحویل | - | - | - | |
| روشن و خاموش کردن وسایل طبق برنامه | - | - | - | |
| شمارش اقلام گران و پرمصرف | - | شمارش اقلام گران و پرمصرف، هر ماه: مرور کوتاه یا در صورت نیاز | - | |
| شمارش کامل انبار | - | - | شمارش کامل انبار، هر فصل: مرور کوتاه یا در صورت نیاز | |
| مرور هزینهها با دستهبندی ثابت | - | - | مرور هزینهها با دستهبندی ثابت، هر فصل: مرور کوتاه یا در صورت نیاز | |
| مرور شیفتها با ساعتهای شلوغ | - | مرور شیفتها با ساعتهای شلوغ، هر هفته: مرور کوتاه یا در صورت نیاز | - | |
| سرویس دستگاه قهوه و یخچالها | سرویس دستگاه قهوه و یخچالها، هر شیفت: مرور کوتاه یا در صورت نیاز | سرویس دستگاه قهوه و یخچالها، هر هفته: مرور کوتاه یا در صورت نیاز | سرویس دستگاه قهوه و یخچالها، هر فصل: مرور کوتاه یا در صورت نیاز | |
| بازبینی منو و آیتمهای کمفروش | - | - | بازبینی منو و آیتمهای کمفروش، هر ماه: مرور کوتاه یا در صورت نیاز |
ثبت دورریز با مقدار و دلیل
- هر شیفت
- کار اصلی همین بازه
- هر هفته
- مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- هر ماه
- مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- هر فصل
- لازم نیست
مرور کوتاه یا در صورت نیازمرور کوتاه یا در صورت نیاز-چک کردن خرید هنگام تحویل
- هر شیفت
- کار اصلی همین بازه
- هر هفته
- لازم نیست
- هر ماه
- لازم نیست
- هر فصل
- لازم نیست
---روشن و خاموش کردن وسایل طبق برنامه
- هر شیفت
- کار اصلی همین بازه
- هر هفته
- لازم نیست
- هر ماه
- لازم نیست
- هر فصل
- لازم نیست
---شمارش اقلام گران و پرمصرف
- هر شیفت
- لازم نیست
- هر هفته
- کار اصلی همین بازه
- هر ماه
- مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- هر فصل
- لازم نیست
-مرور کوتاه یا در صورت نیاز-شمارش کامل انبار
- هر شیفت
- لازم نیست
- هر هفته
- لازم نیست
- هر ماه
- کار اصلی همین بازه
- هر فصل
- مرور کوتاه یا در صورت نیاز
--مرور کوتاه یا در صورت نیازمرور هزینهها با دستهبندی ثابت
- هر شیفت
- لازم نیست
- هر هفته
- لازم نیست
- هر ماه
- کار اصلی همین بازه
- هر فصل
- مرور کوتاه یا در صورت نیاز
--مرور کوتاه یا در صورت نیازمرور شیفتها با ساعتهای شلوغ
- هر شیفت
- لازم نیست
- هر هفته
- مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- هر ماه
- کار اصلی همین بازه
- هر فصل
- لازم نیست
-مرور کوتاه یا در صورت نیاز-سرویس دستگاه قهوه و یخچالها
- هر شیفت
- مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- هر هفته
- مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- هر ماه
- کار اصلی همین بازه
- هر فصل
- مرور کوتاه یا در صورت نیاز
مرور کوتاه یا در صورت نیازمرور کوتاه یا در صورت نیازمرور کوتاه یا در صورت نیازبازبینی منو و آیتمهای کمفروش
- هر شیفت
- لازم نیست
- هر هفته
- لازم نیست
- هر ماه
- مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- هر فصل
- کار اصلی همین بازه
--مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- کار اصلی همین بازه
- مرور کوتاه یا در صورت نیازمرور کوتاه یا در صورت نیاز
- -لازم نیست
- ثبت دورریز با مقدار و دلیل, هر شیفت: کار اصلی همین بازه
- ثبت دورریز با مقدار و دلیل, هر هفته: مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- ثبت دورریز با مقدار و دلیل, هر ماه: مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- ثبت دورریز با مقدار و دلیل, هر فصل: لازم نیست
- چک کردن خرید هنگام تحویل, هر شیفت: کار اصلی همین بازه
- چک کردن خرید هنگام تحویل, هر هفته: لازم نیست
- چک کردن خرید هنگام تحویل, هر ماه: لازم نیست
- چک کردن خرید هنگام تحویل, هر فصل: لازم نیست
- روشن و خاموش کردن وسایل طبق برنامه, هر شیفت: کار اصلی همین بازه
- روشن و خاموش کردن وسایل طبق برنامه, هر هفته: لازم نیست
- روشن و خاموش کردن وسایل طبق برنامه, هر ماه: لازم نیست
- روشن و خاموش کردن وسایل طبق برنامه, هر فصل: لازم نیست
- شمارش اقلام گران و پرمصرف, هر شیفت: لازم نیست
- شمارش اقلام گران و پرمصرف, هر هفته: کار اصلی همین بازه
- شمارش اقلام گران و پرمصرف, هر ماه: مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- شمارش اقلام گران و پرمصرف, هر فصل: لازم نیست
- شمارش کامل انبار, هر شیفت: لازم نیست
- شمارش کامل انبار, هر هفته: لازم نیست
- شمارش کامل انبار, هر ماه: کار اصلی همین بازه
- شمارش کامل انبار, هر فصل: مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- مرور هزینهها با دستهبندی ثابت, هر شیفت: لازم نیست
- مرور هزینهها با دستهبندی ثابت, هر هفته: لازم نیست
- مرور هزینهها با دستهبندی ثابت, هر ماه: کار اصلی همین بازه
- مرور هزینهها با دستهبندی ثابت, هر فصل: مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- مرور شیفتها با ساعتهای شلوغ, هر شیفت: لازم نیست
- مرور شیفتها با ساعتهای شلوغ, هر هفته: مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- مرور شیفتها با ساعتهای شلوغ, هر ماه: کار اصلی همین بازه
- مرور شیفتها با ساعتهای شلوغ, هر فصل: لازم نیست
- سرویس دستگاه قهوه و یخچالها, هر شیفت: مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- سرویس دستگاه قهوه و یخچالها, هر هفته: مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- سرویس دستگاه قهوه و یخچالها, هر ماه: کار اصلی همین بازه
- سرویس دستگاه قهوه و یخچالها, هر فصل: مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- بازبینی منو و آیتمهای کمفروش, هر شیفت: لازم نیست
- بازبینی منو و آیتمهای کمفروش, هر هفته: لازم نیست
- بازبینی منو و آیتمهای کمفروش, هر ماه: مرور کوتاه یا در صورت نیاز
- بازبینی منو و آیتمهای کمفروش, هر فصل: کار اصلی همین بازه
اگر کافه را تازه راه میاندازید، بهتر است این روالها را از روز اول بچینید، نه بعد از اینکه هزینهها بالا رفت. نوشتهٔ راهاندازی کافه از صفر برای چیدن بقیهٔ کارها هم کمک میکند.
اشتباههای رایج در کم کردن هزینه#
- کم کردن از چیزی که مهمان میبیند. قهوهٔ ارزانتر، فنجان کوچکتر یا نان بیکیفیت شاید این ماه پولی نگه دارد، ولی مهمان ثابت را از دست میدهید.
- کم کردن نیرو در ساعت شلوغ. صرفهجویی در حقوق، با سرویس کند و مهمانی که دیگر نمیآید جبران میشود.
- عقب انداختن سرویس وسایل. دستگاهی که وسط کار خراب شود، هم هزینهٔ تعمیر دارد و هم فروش آن روز را میگیرد.
- تصمیم بدون عدد. وقتی نمیدانید دورریز و مصرف واقعی چقدر است، معلوم نیست صرفهجویی جواب داده یا نه.
- همهچیز را با هم شروع کردن. با یکی دو کار شروع کنید، مثلاً دستور ثابت و ثبت دورریز، و وقتی عادت شد سراغ بعدی بروید.
جمعبندی#
کاهش هزینههای کافه و رستوران با کوچک کردن فنجان شروع نمیشود؛ با دیدن پولی شروع میشود که بیصدا هدر میرود. هزینهها را هر ماه دستهبندی کنید، برای هر آیتم دستور ثابت بنویسید و مواد را وزن کنید، انبار را منظم بشمارید و به روش اولوارد، اولخارج بچینید، دورریز را بنویسید، هر بار تحویل خرید را چک کنید، منو را حسابشده کوتاه کنید، وسایل را با برنامه روشن و خاموش کنید و شیفتها را با ساعتهای شلوغ بچینید. برای حساب کردن بهای مواد و قیمت هر آیتم هم از نوشتهٔ قیمتگذاری منوی کافه کمک بگیرید.
اگر میخواهید ببینید منوی دیجیتالی که قیمتهایش بدون چاپ دوباره بهروز میشود و سفارش را بیکاغذ به آشپزخانه میرساند چه شکلی است، سری به صفحهٔ اصلی ایزیمنو بزنید و منوی نمونه را باز کنید.
منو، قیمتگذاری و فروشمهندسی منو چیست؟ راهنمای کامل با مثال عددی برای کافه و رستورانپرسشهای متداول
چطور هزینههای کافه را کم کنم بدون اینکه کیفیت پایین بیاید؟
از هزینههایی شروع کنید که مهمان هیچوقت نمیبیند: موادی که بیحساب ریخته میشود، جنسی که در انبار خراب میشود، خریدی که کم یا بد تحویل گرفته شده، وسایلی که بیکار روشن مانده و نیرویی که در ساعت خلوت بیکار است. دستور ثابت و ترازو، شمارش منظم انبار، ثبت دورریز، چک کردن هر بار تحویل و چیدن شیفتها بر اساس ساعتهای شلوغ، هزینه را کم میکنند بیآنکه فنجان یا بشقاب مهمان کوچکتر شود.
بزرگترین هزینههای کافه و رستوران کداماند؟
در بیشتر کافهها و رستورانها مواد اولیه، حقوق و دستمزد و اجاره سنگینترین هزینهها هستند و بعد از آنها برق و گاز و آب، دورریز، بستهبندی بیرونبر، تعمیرات و چاپ منو و تبلیغات میآیند. سهم هر کدام در هر مجموعه فرق میکند؛ برای همین بهتر است هزینههای یک ماه خودتان را دستهبندی کنید و ببینید پولتان واقعاً کجا میرود.
دورریز کافه را چطور کم کنیم؟
اول آن را بنویسید. یک برگهٔ ساده کنار بار و آشپزخانه بگذارید و هر چیزی را که دور ریخته میشود با مقدار و دلیلش ثبت کنید: تاریخ گذشته، خراب شده، اشتباه آماده شده یا برگشت از سر میز. بعد از یکی دو هفته معلوم میشود بیشتر دورریز از کجاست؛ با چیدن انبار به روش اولوارد، اولخارج، سفارش مقدار درست و آماده کردن مواد به اندازهٔ فروش هر روز، همان را کم کنید.
منوی دیجیتال چطور به کم شدن هزینهٔ کافه کمک میکند؟
با منوی دیجیتال هر بار که قیمتی عوض میشود یا آیتمی تمام میشود، لازم نیست منو را دوباره طراحی و چاپ کنید؛ تغییر از گوشی همان لحظه روی منوی همهٔ میزها دیده میشود. اگر سفارشگیری را هم فعال کنید، سفارش بدون کاغذ و بدون دستخط ناخوانا به آشپزخانه و بار میرسد و جای اشتباه کمتر میشود. آمار فروش هم نشان میدهد کدام آیتمها کم میفروشند.


