مدیریت و عملیات رستوران

شرح وظایف پرسنل کافه و رستوران: از باریستا تا سرپرست شیفت

تیم ایزی‌منو۱۶ دقیقه مطالعه

چهار نفر از تیم کافه با پیش‌بند، از جمله یک آشپز با روپوش سفید و مدیری که تخته‌شاسی در دست دارد، کنار پیشخوان و دستگاه اسپرسو ایستاده‌اند و با لبخند با هم حرف می‌زنند
در این نوشته
  1. چرا کافه به شرح وظایف نوشته‌شده نیاز دارد؟
  2. شرح وظایف هر نقش در کافه و رستوران
  3. شرح وظایف را چطور برای کافهٔ خودتان بنویسید؟
  4. چک‌لیست شیفت: شروع، طول شیفت و پایان
  5. ساعت شلوغی: چه کسی چه کاری می‌کند؟
  6. آموزش نیروی تازه‌وارد
  7. منوی دیجیتال و سفارش با QR نقش‌ها را چطور عوض می‌کنند؟
  8. اشتباه‌های رایج
  9. تقسیم کار تیم در ایزی‌منو
  10. جمع‌بندی

شرح وظایف پرسنل کافه و رستوران یعنی هر نفر در تیم بداند کار اصلی‌اش چیست، شیفتش را با چه کارهایی شروع و تمام می‌کند و در ساعت شلوغی دقیقاً کجا می‌ایستد. وقتی این‌ها نوشته شده باشد، کارها بین دو نفر جا نمی‌ماند، نیروی تازه زودتر راه می‌افتد و شما لازم نیست هر روز همه‌چیز را از اول توضیح دهید.

در این نوشته اول شرح وظایف شش نقش رایج را می‌بینید: باریستا، ویتر، صندوق‌دار و پذیرش، آشپز، کمک‌آشپز و ظرف‌شور، و سرپرست شیفت. بعد سراغ این می‌رویم که چطور شرح وظایف مخصوص کافهٔ خودتان را بنویسید، چک‌لیست شیفت چه چیزهایی داشته باشد، در شلوغی چه کسی چه کند و نیروی تازه‌وارد را چطور آموزش دهید. آخر هم می‌بینیم ابزارهایی مثل منوی دیجیتال، سفارش با QR و نمایشگر آشپزخانه کار هر نقش را چطور عوض می‌کنند.

چرا کافه به شرح وظایف نوشته‌شده نیاز دارد؟#

خیلی از کافه‌ها بدون هیچ کاغذی کار می‌کنند و همه «می‌دانند» چه باید بکنند. این روش تا وقتی جواب می‌دهد که تیم کوچک و ثابت باشد و صاحب کافه هر روز آنجا باشد. مشکل‌ها معمولاً از همین جاها شروع می‌شود:

  • کاری که مال هیچ‌کس نیست. آخر شب، دستگاه قهوه تمیز نشده چون باریستا فکر می‌کرد کار نفر بعدی است و نفر بعدی فکر می‌کرد کار باریستاست.
  • نیروی تازه گیج می‌شود. هر همکار چیز متفاوتی یادش می‌دهد و او نمی‌داند حرف کدام درست است.
  • شلوغی همه را به هم می‌ریزد. وقتی سالن پر است، همه سراغ یک کار می‌روند و کار دیگری زمین می‌ماند.
  • سنجیدن کار سخت است. وقتی معلوم نیست از کسی چه انتظاری دارید، نه می‌توانید درست تشویقش کنید و نه درست به او تذکر بدهید.
  • غیبت یک نفر کار را می‌خواباند. اگر فقط یک نفر بداند صندوق را چطور ببندد یا سفارش مواد را کی بدهد، روزی که نیست کار گره می‌خورد.

شرح وظایف قرار نیست کاغذبازی باشد. یک صفحه برای هر نقش کافی است؛ چیزی که بشود سر شیفت هم نگاهش کرد.

شرح وظایف هر نقش در کافه و رستوران#

نقش‌های زیر در بیشتر کافه‌ها و رستوران‌های کوچک و متوسط پیدا می‌شوند. اسم‌ها و مرزها در هر مجموعه فرق می‌کند؛ در کافهٔ کوچک ممکن است یک نفر هم باریستا باشد و هم صندوق‌دار. این فهرست را نقطهٔ شروع بگیرید و با کار خودتان تطبیق دهید.

باریستا#

باریستا مسئول بار و هر چیزی است که از آن بیرون می‌آید.

  • آماده کردن نوشیدنی‌های گرم و سرد طبق دستور ثابت کافه، با اندازه و طعم یکسان در هر شیفت
  • تنظیم آسیاب و امتحان کردن اسپرسو در شروع شیفت و هر وقت طعم عوض شد
  • تمیز نگه داشتن دستگاه اسپرسو، آسیاب، پارچ‌ها و سطح بار در طول شیفت، نه فقط آخر شب
  • کنترل شیر، قهوه، سیروپ‌ها و لیوان‌ها و خبر دادن پیش از تمام شدنشان
  • اعلام آیتمی که تمام شده، تا دیگر سفارش داده نشود
  • اگر بار رو به مهمان است، خوشامد گفتن و جواب دادن به سؤال‌های ساده دربارهٔ نوشیدنی‌ها

ویتر#

ویتر چهرهٔ کافه در سالن است. بیشترین ارتباط مهمان با اوست و حس مهمان از کل کافه، تا حد زیادی به رفتار او بستگی دارد.

  • خوشامد گفتن، راهنمایی مهمان به میز و آوردن منو یا نشان دادن کد QR روی میز
  • توضیح آیتم‌ها، پیشنهاد دادن و جواب دادن به سؤال‌ها دربارهٔ مواد و حساسیت‌ها
  • گرفتن سفارش یا قبول کردن سفارشی که مهمان خودش ثبت کرده
  • سرو سفارش به میز درست و پرسیدن اینکه همه‌چیز خوب است یا نه
  • جمع کردن ظرف‌ها، تمیز و آماده کردن میز برای مهمان بعدی
  • آوردن صورت‌حساب و در بعضی مجموعه‌ها تسویه با مهمان
  • رساندن گلایهٔ مهمان به سرپرست شیفت، به‌جای بحث کردن با مهمان
ویتر با لبخند یک فنجان کاپوچینو را روی میز چوبی جلوی دو مهمان می‌گذارد و مهمان‌ها با لبخند به او نگاه می‌کنند
سرو سفارش و چند کلمه حرف با مهمان: بخشی از کار ویتر که هیچ ابزاری جایش را نمی‌گیرد.

صندوق‌دار و پذیرش#

در خیلی از کافه‌ها صندوق‌دار همان کسی است که دم در به مهمان خوشامد می‌گوید و در رستوران‌ها گاهی نقش جدایی به اسم پذیرش یا میزبان وجود دارد. کارهای این نقش معمولاً این‌هاست:

  • خوشامد گفتن و نشاندن مهمان، به‌خصوص وقتی سالن پر است و باید منتظر بماند
  • مدیریت رزروها و میزهای رزروشده
  • گرفتن سفارش بیرون‌بر یا سفارش پشت پیشخوان
  • تسویه حساب، صدور فاکتور و جواب دادن به سؤال‌های مهمان دربارهٔ صورت‌حساب
  • باز کردن و بستن صندوق و تحویل دادن حساب روز به سرپرست شیفت
  • جواب دادن به تلفن و پیام‌ها در ساعت کاری

آشپز#

آشپز مسئول هر چیزی است که از آشپزخانه بیرون می‌رود؛ از طعم و اندازهٔ غذا تا تمیزی جای کار.

  • آماده کردن غذاها طبق دستور و اندازهٔ ثابت، تا هر بشقاب شبیه بشقاب قبلی باشد
  • آماده‌سازی مواد پیش از شروع سرویس، مثل خرد کردن، مزه‌دار کردن و آماده گذاشتن سس‌ها
  • رعایت ترتیب سفارش‌ها و زمان آماده شدن هر کدام
  • رعایت بهداشت، نگهداری درست مواد و برچسب تاریخ روی ظرف‌ها
  • کنترل موجودی آشپزخانه و اعلام کمبودها به سرپرست
  • خبر دادن آیتمی که تمام شده یا امروز درست نمی‌شود

کمک‌آشپز و ظرف‌شور#

این نقش کمتر دیده می‌شود ولی اگر خوب کار نکند، آشپزخانه در شلوغی می‌خوابد.

  • کمک در آماده‌سازی مواد طبق دستور آشپز
  • شستن ظرف‌ها، لیوان‌ها و وسایل پخت و رساندن به‌موقع آن‌ها به بار و آشپزخانه
  • تمیز نگه داشتن کف، سینک، سطل‌ها و انبار
  • جابه‌جا کردن بار و چیدن مواد تازه در انبار و یخچال، طوری که مواد قدیمی‌تر جلوتر باشند
  • کمک به آشپز در ساعت شلوغی، مثلاً چیدن بشقاب یا آماده کردن سالاد

سرپرست شیفت یا مدیر سالن#

سرپرست شیفت کسی است که در نبود صاحب کافه، تصمیم‌های لحظه‌ای را می‌گیرد. در کافهٔ کوچک ممکن است همان باریستای باتجربه باشد.

  • باز و بسته کردن مجموعه و مرور چک‌لیست شیفت با تیم
  • تقسیم کار بین افراد شیفت و جابه‌جا کردن آن‌ها در ساعت شلوغی
  • رسیدگی به گلایهٔ مهمان و تصمیم دربارهٔ جبران
  • کنترل کیفیت سرو، تمیزی سالن و رفتار با مهمان
  • تحویل گرفتن حساب صندوق و گزارش کوتاه شیفت
  • سفارش مواد یا اعلام کمبودها به صاحب کافه
  • آموزش و همراهی نیروی تازه در روزهای اول

جدول زیر کارهای اصلی را کنار نقش‌ها می‌گذارد تا معلوم باشد هر کار مسئول اصلی‌اش کیست و چه کسی فقط در شلوغی کمک می‌کند.

هر کار به عهدهٔ کیست؟

  • باریستا

    گرفتن یا قبول سفارش
    کمک یا جایگزینکمک یا جایگزین
    آماده کردن نوشیدنی و غذا
    مسئول اصلی
    سرو سر میز
    —کار او نیست
    تسویه حساب
    —کار او نیست
    تمیزی و شستن ظرف
    کمک یا جایگزینکمک یا جایگزین
    رسیدگی به گلایهٔ مهمان
    —کار او نیست
  • ویتر

    گرفتن یا قبول سفارش
    مسئول اصلی
    آماده کردن نوشیدنی و غذا
    —کار او نیست
    سرو سر میز
    مسئول اصلی
    تسویه حساب
    کمک یا جایگزینکمک یا جایگزین
    تمیزی و شستن ظرف
    کمک یا جایگزینکمک یا جایگزین
    رسیدگی به گلایهٔ مهمان
    کمک یا جایگزینکمک یا جایگزین
  • صندوق‌دار و پذیرش

    گرفتن یا قبول سفارش
    مسئول اصلی
    آماده کردن نوشیدنی و غذا
    —کار او نیست
    سرو سر میز
    —کار او نیست
    تسویه حساب
    مسئول اصلی
    تمیزی و شستن ظرف
    —کار او نیست
    رسیدگی به گلایهٔ مهمان
    کمک یا جایگزینکمک یا جایگزین
  • آشپز

    گرفتن یا قبول سفارش
    —کار او نیست
    آماده کردن نوشیدنی و غذا
    مسئول اصلی
    سرو سر میز
    —کار او نیست
    تسویه حساب
    —کار او نیست
    تمیزی و شستن ظرف
    کمک یا جایگزینکمک یا جایگزین
    رسیدگی به گلایهٔ مهمان
    —کار او نیست
  • کمک‌آشپز و ظرف‌شور

    گرفتن یا قبول سفارش
    —کار او نیست
    آماده کردن نوشیدنی و غذا
    کمک یا جایگزینکمک یا جایگزین
    سرو سر میز
    —کار او نیست
    تسویه حساب
    —کار او نیست
    تمیزی و شستن ظرف
    مسئول اصلی
    رسیدگی به گلایهٔ مهمان
    —کار او نیست
  • سرپرست شیفت

    گرفتن یا قبول سفارش
    کمک یا جایگزینکمک یا جایگزین
    آماده کردن نوشیدنی و غذا
    کمک یا جایگزینکمک یا جایگزین
    سرو سر میز
    کمک یا جایگزینکمک یا جایگزین
    تسویه حساب
    مسئول اصلی
    تمیزی و شستن ظرف
    —کار او نیست
    رسیدگی به گلایهٔ مهمان
    مسئول اصلی
  • مسئول اصلی
  • کمک یا جایگزینکمک یا جایگزین
  • —کار او نیست
  • باریستا — گرفتن یا قبول سفارش: کمک یا جایگزین
  • باریستا — آماده کردن نوشیدنی و غذا: مسئول اصلی
  • باریستا — سرو سر میز: کار او نیست
  • باریستا — تسویه حساب: کار او نیست
  • باریستا — تمیزی و شستن ظرف: کمک یا جایگزین
  • باریستا — رسیدگی به گلایهٔ مهمان: کار او نیست
  • ویتر — گرفتن یا قبول سفارش: مسئول اصلی
  • ویتر — آماده کردن نوشیدنی و غذا: کار او نیست
  • ویتر — سرو سر میز: مسئول اصلی
  • ویتر — تسویه حساب: کمک یا جایگزین
  • ویتر — تمیزی و شستن ظرف: کمک یا جایگزین
  • ویتر — رسیدگی به گلایهٔ مهمان: کمک یا جایگزین
  • صندوق‌دار و پذیرش — گرفتن یا قبول سفارش: مسئول اصلی
  • صندوق‌دار و پذیرش — آماده کردن نوشیدنی و غذا: کار او نیست
  • صندوق‌دار و پذیرش — سرو سر میز: کار او نیست
  • صندوق‌دار و پذیرش — تسویه حساب: مسئول اصلی
  • صندوق‌دار و پذیرش — تمیزی و شستن ظرف: کار او نیست
  • صندوق‌دار و پذیرش — رسیدگی به گلایهٔ مهمان: کمک یا جایگزین
  • آشپز — گرفتن یا قبول سفارش: کار او نیست
  • آشپز — آماده کردن نوشیدنی و غذا: مسئول اصلی
  • آشپز — سرو سر میز: کار او نیست
  • آشپز — تسویه حساب: کار او نیست
  • آشپز — تمیزی و شستن ظرف: کمک یا جایگزین
  • آشپز — رسیدگی به گلایهٔ مهمان: کار او نیست
  • کمک‌آشپز و ظرف‌شور — گرفتن یا قبول سفارش: کار او نیست
  • کمک‌آشپز و ظرف‌شور — آماده کردن نوشیدنی و غذا: کمک یا جایگزین
  • کمک‌آشپز و ظرف‌شور — سرو سر میز: کار او نیست
  • کمک‌آشپز و ظرف‌شور — تسویه حساب: کار او نیست
  • کمک‌آشپز و ظرف‌شور — تمیزی و شستن ظرف: مسئول اصلی
  • کمک‌آشپز و ظرف‌شور — رسیدگی به گلایهٔ مهمان: کار او نیست
  • سرپرست شیفت — گرفتن یا قبول سفارش: کمک یا جایگزین
  • سرپرست شیفت — آماده کردن نوشیدنی و غذا: کمک یا جایگزین
  • سرپرست شیفت — سرو سر میز: کمک یا جایگزین
  • سرپرست شیفت — تسویه حساب: مسئول اصلی
  • سرپرست شیفت — تمیزی و شستن ظرف: کار او نیست
  • سرپرست شیفت — رسیدگی به گلایهٔ مهمان: مسئول اصلی
نمونهٔ تقسیم مسئولیت‌ها در یک کافه یا رستوران کوچک؛ جدول خودتان را بر اساس تعداد نیرو و شکل کار مجموعه پر کنید.

شرح وظایف را چطور برای کافهٔ خودتان بنویسید؟#

شرح وظایف آماده از اینترنت معمولاً یا خیلی کلی است یا به کار شما نمی‌خورد. بهتر است خودتان، با کمک همان کسانی که این کارها را انجام می‌دهند، بنویسید. این قدم‌ها کمک می‌کند:

  1. یک روز کامل کار را فهرست کنید. از باز کردن در تا قفل کردنش، هر کاری را که انجام می‌شود بنویسید؛ حتی کارهای کوچکی مثل پر کردن دستمال‌کاغذی‌ها یا خالی کردن سطل.
  2. کنار هر کار یک اسم بگذارید. هر کار باید یک مسئول اصلی داشته باشد و اگر لازم است یک جایگزین. کاری که دو مسئول اصلی دارد، در عمل مسئول ندارد.
  3. کارها را بر اساس زمان دسته کنید. شروع شیفت، طول شیفت، ساعت شلوغی و پایان شیفت. این دسته‌ها بعداً همان چک‌لیست شیفت می‌شوند.
  4. بگویید چه چیزی تصمیمش با او نیست. مثلاً ویتر برای تخفیف یا جبران به سرپرست خبر می‌دهد. این مرزها جلوی خیلی از بحث‌ها را می‌گیرد.
  5. معیار کار خوب را ساده بنویسید. به‌جای «باید منظم باشد» بنویسید «بار تا آخر شیفت تمیز و خشک است و هیچ پارچ کثیفی روی آن نمانده».
  6. با خود افراد مرور کنید. یک بار با هر نفر بنشینید و بپرسید چیزی جا افتاده یا نه. معمولاً کارهایی پیدا می‌شود که شما خبر نداشتید.
  7. هر چند ماه یک بار به‌روز کنید. با عوض شدن منو، ساعت کاری یا ابزارها، کارها هم عوض می‌شوند.

یک قالب ساده برای هر نقش می‌تواند این باشد:

بخشچه بنویسیدنمونه برای ویتر
عنوان و گزارش بهاسم نقش و اینکه زیر نظر کیستویتر سالن، زیر نظر سرپرست شیفت
هدف نقشیک جمله دربارهٔ اینکه چرا این نقش هستمهمان از ورود تا خروج حس کند به او رسیدگی شده
کارهای اصلیپنج تا هشت کار مهمخوشامد، توضیح منو، سفارش، سرو، جمع کردن میز
شروع و پایان شیفتکارهای ثابت اول و آخر شیفتچیدن میزها، کنترل کدهای QR، تحویل میزها به شیفت بعد
در ساعت شلوغیجای او در شلوغیفقط بخش میزهای خودش؛ کمک به سرو آماده‌ها
تصمیمش با او نیستچیزهایی که باید ارجاع دهدتخفیف، جبران، جابه‌جا کردن رزرو
کار خوب یعنیچند معیار روشنهیچ میزی بی‌منو و بی‌جواب نمی‌ماند

شرح وظایف جای قرارداد کار را نمی‌گیرد. ساعت کار، حقوق، بیمه و شرایط همکاری را جدا و طبق قانون مشخص کنید و اگر سؤالی دارید، از یک مشاور یا کارشناس امور کار بپرسید.

چک‌لیست شیفت: شروع، طول شیفت و پایان#

بخش زیادی از شرح وظایف، کارهای تکراری هر روز است. بهتر است این‌ها را به شکل چک‌لیست کوتاه در بیاورید تا سر شیفت تیک بخورند. چند دقیقه صحبت کوتاه پیش از شروع شیفت هم کمک می‌کند همه بدانند امروز چه خبر است: کدام آیتم تمام شده، رزرو داریم یا نه و چه کسی کدام بخش سالن را دارد.

سرپرست شیفت کنار پیشخوان کافه با حرکت دست برنامهٔ روز را توضیح می‌دهد و سه نفر از تیم با پیش‌بند پشت پیشخوان ایستاده‌اند و با لبخند گوش می‌دهند
چند دقیقه صحبت پیش از باز کردن در: آیتم‌های تمام‌شده، رزروها و تقسیم بخش‌های سالن.

شروع شیفت#

  • روشن کردن دستگاه‌ها، تنظیم آسیاب و امتحان کردن اسپرسو
  • کنترل یخچال‌ها و تاریخ مواد، آماده‌سازی مواد روز در آشپزخانه
  • چیدن میزها، کنترل تمیزی سالن و سرویس بهداشتی
  • کنترل اینکه کدهای QR روی میزها سالم و سر جایشان باشند
  • باز کردن صندوق و کنترل موجودی آن
  • مرور آیتم‌های تمام‌شده، رزروها و تقسیم بخش‌های سالن

طول شیفت#

  • تمیز کردن بار و آشپزخانه در فاصلهٔ سفارش‌ها، نه فقط آخر شب
  • سر زدن مرتب به میزها و جمع کردن ظرف‌های خالی
  • پر کردن دوبارهٔ لیوان‌ها، شیر، دستمال و مواد پیش از تمام شدن
  • اعلام آیتم تمام‌شده به همه و به‌روز کردن منو
  • خبر دادن هر مشکل به سرپرست، از دستگاهی که خراب شده تا مهمانی که ناراضی است

پایان شیفت#

  • تمیز کردن کامل دستگاه اسپرسو، آسیاب و وسایل بار
  • جمع کردن و نگهداری درست مواد باقی‌مانده با برچسب تاریخ
  • شستن آخرین ظرف‌ها، تمیز کردن کف و خالی کردن سطل‌ها
  • بستن صندوق و تحویل حساب به سرپرست
  • نوشتن کمبودها و کارهای مانده برای شیفت بعد
  • خاموش کردن دستگاه‌ها، کنترل در و پنجره‌ها و قفل کردن

ساعت شلوغی: چه کسی چه کاری می‌کند؟#

شلوغی جایی است که شرح وظایف واقعاً امتحان می‌شود. مشکل رایج این است که همه سراغ کاری می‌روند که جلوی چشمشان است و کارهای دیگر زمین می‌ماند. بهتر است از قبل معلوم باشد هر کس در شلوغی کجا می‌ایستد:

نقشدر ساعت شلوغیبهتر است سراغش نرود
باریستافقط آماده کردن نوشیدنی‌ها به ترتیب سفارشگرفتن سفارش و جواب دادن به تلفن
ویترمیزهای بخش خودش، سرو آماده‌ها و جمع کردن سریع میزهارفتن پشت بار برای درست کردن نوشیدنی
صندوق‌دار و پذیرشنشاندن مهمان‌ها، مدیریت صف و تسویهترک کردن صندوق برای سرو
آشپزآماده کردن غذاها به ترتیب و خبر دادن تأخیرهارفتن به سالن
کمک‌آشپز و ظرف‌شوررساندن لیوان و ظرف تمیز به بار و آشپزخانهماندن پشت سینک وقتی بار لیوان ندارد
سرپرست شیفتدیدن کل کار، جابه‌جا کردن نیروها و رسیدگی به مهمان ناراضیگیر کردن پشت یک ایستگاه

چند نکتهٔ دیگر برای شلوغی:

  • سرپرست باید دستش آزاد باشد. اگر سرپرست شیفت خودش پشت دستگاه قهوه گیر کند، کسی نیست که کل سالن را ببیند.
  • سالن را بخش‌بندی کنید. وقتی هر ویتر میزهای مشخصی دارد، هیچ میزی بی‌صاحب نمی‌ماند و دو نفر هم سر یک میز نمی‌روند.
  • شلوغ‌ترین ساعت‌ها را بشناسید. نیروی بیشتر را برای همان ساعت‌ها بگذارید، نه برای کل روز. اگر آمار شلوغی سالن را دارید، از روی آن شیفت‌ها را بچینید؛ راهنمای آمار منو و سرویس نشان می‌دهد شلوغ‌ترین روزها و ساعت‌ها را کجا ببینید.
  • یک نفر برای کارهای پیش‌بینی‌نشده. در شیفت‌های شلوغ، یک نفر که بتواند هم ظرف جمع کند و هم کمک بار باشد، خیلی از گره‌ها را باز می‌کند.

آموزش نیروی تازه‌وارد#

بیشتر نیروهای تازه در هفته‌های اول یا جا می‌افتند یا می‌روند. آموزش منظم، هم کار را زودتر به دستشان می‌دهد و هم حس می‌کنند برایشان وقت گذاشته‌اید. چند قدم ساده:

  1. روز اول را برای آشنایی بگذارید. معرفی تیم، گشتن در کافه، جای وسایل، قوانین ساده مثل لباس کار و بهداشت، و دادن شرح وظایف نقشش.
  2. کنار یک نفر باتجربه کار کند. چند شیفت اول همراه یک همکار باتجربه باشد و اول نگاه کند، بعد زیر نظر او کار کند.
  3. منو را یاد بگیرد. ویتر و صندوق‌دار باید آیتم‌ها، مواد اصلی و حساسیت‌ها را بشناسند. چشیدن آیتم‌های اصلی بهترین راه یاد گرفتن است. منویی که برای هر آیتم توضیح روشن دارد، این کار را راحت‌تر می‌کند؛ نوشتهٔ توضیح آیتم‌های منو نکته‌هایش را گفته است.
  4. کارهای ساده را اول بسپارید. مثلاً اول سرو و جمع کردن میز، بعد گرفتن سفارش و آخر تسویه حساب.
  5. در شلوغی تنهایش نگذارید. نیروی تازه را اولین بار در شیفت خلوت تنها بگذارید، نه در شب جمعه.
  6. بازخورد کوتاه و مرتب بدهید. آخر هر شیفت چند دقیقه بگویید چه چیزی خوب بود و چه چیزی را باید بهتر کند.
باریستای تازه‌کار پارچ شیر را زیر نازل بخار دستگاه اسپرسو گرفته و باریستای باتجربه کنارش با لبخند به پارچ اشاره می‌کند و روش بخار دادن شیر را نشان می‌دهد
آموزش کنار دستگاه: باریستای تازه اول نگاه می‌کند، بعد زیر نظر همکار باتجربه خودش کار می‌کند.

برنامهٔ زیر یک نمونهٔ کلی است که نشان می‌دهد نیروی تازه کدام کارها را کی یاد بگیرد. سرعت هر کس فرق می‌کند؛ مهم این است که ترتیب کارها از قبل روشن باشد.

نیروی تازه هر کار را کی یاد بگیرد؟

  • آشنایی با تیم، جای وسایل و قوانین بهداشت

    روز اول
    خودش انجام می‌دهد
    هفتهٔ اول
    خودش انجام می‌دهد
    هفتهٔ دوم
    خودش انجام می‌دهد
    آخر ماه اول
    خودش انجام می‌دهد
  • شناختن آیتم‌های منو و مواد اصلی

    روز اول
    کنار همکار باتجربهکنار همکار باتجربه
    هفتهٔ اول
    کنار همکار باتجربهکنار همکار باتجربه
    هفتهٔ دوم
    خودش انجام می‌دهد
    آخر ماه اول
    خودش انجام می‌دهد
  • سرو و جمع کردن میز

    روز اول
    کنار همکار باتجربهکنار همکار باتجربه
    هفتهٔ اول
    خودش انجام می‌دهد
    هفتهٔ دوم
    خودش انجام می‌دهد
    آخر ماه اول
    خودش انجام می‌دهد
  • گرفتن یا قبول سفارش

    روز اول
    —هنوز نه
    هفتهٔ اول
    کنار همکار باتجربهکنار همکار باتجربه
    هفتهٔ دوم
    خودش انجام می‌دهد
    آخر ماه اول
    خودش انجام می‌دهد
  • تسویه حساب و کار با صندوق

    روز اول
    —هنوز نه
    هفتهٔ اول
    —هنوز نه
    هفتهٔ دوم
    کنار همکار باتجربهکنار همکار باتجربه
    آخر ماه اول
    خودش انجام می‌دهد
  • کار تنها در شیفت شلوغ

    روز اول
    —هنوز نه
    هفتهٔ اول
    —هنوز نه
    هفتهٔ دوم
    کنار همکار باتجربهکنار همکار باتجربه
    آخر ماه اول
    خودش انجام می‌دهد
  • آموزش دادن به نفر بعدی

    روز اول
    —هنوز نه
    هفتهٔ اول
    —هنوز نه
    هفتهٔ دوم
    —هنوز نه
    آخر ماه اول
    کنار همکار باتجربهکنار همکار باتجربه
  • خودش انجام می‌دهد
  • کنار همکار باتجربهکنار همکار باتجربه
  • —هنوز نه
  • آشنایی با تیم، جای وسایل و قوانین بهداشت — روز اول: خودش انجام می‌دهد
  • آشنایی با تیم، جای وسایل و قوانین بهداشت — هفتهٔ اول: خودش انجام می‌دهد
  • آشنایی با تیم، جای وسایل و قوانین بهداشت — هفتهٔ دوم: خودش انجام می‌دهد
  • آشنایی با تیم، جای وسایل و قوانین بهداشت — آخر ماه اول: خودش انجام می‌دهد
  • شناختن آیتم‌های منو و مواد اصلی — روز اول: کنار همکار باتجربه
  • شناختن آیتم‌های منو و مواد اصلی — هفتهٔ اول: کنار همکار باتجربه
  • شناختن آیتم‌های منو و مواد اصلی — هفتهٔ دوم: خودش انجام می‌دهد
  • شناختن آیتم‌های منو و مواد اصلی — آخر ماه اول: خودش انجام می‌دهد
  • سرو و جمع کردن میز — روز اول: کنار همکار باتجربه
  • سرو و جمع کردن میز — هفتهٔ اول: خودش انجام می‌دهد
  • سرو و جمع کردن میز — هفتهٔ دوم: خودش انجام می‌دهد
  • سرو و جمع کردن میز — آخر ماه اول: خودش انجام می‌دهد
  • گرفتن یا قبول سفارش — روز اول: هنوز نه
  • گرفتن یا قبول سفارش — هفتهٔ اول: کنار همکار باتجربه
  • گرفتن یا قبول سفارش — هفتهٔ دوم: خودش انجام می‌دهد
  • گرفتن یا قبول سفارش — آخر ماه اول: خودش انجام می‌دهد
  • تسویه حساب و کار با صندوق — روز اول: هنوز نه
  • تسویه حساب و کار با صندوق — هفتهٔ اول: هنوز نه
  • تسویه حساب و کار با صندوق — هفتهٔ دوم: کنار همکار باتجربه
  • تسویه حساب و کار با صندوق — آخر ماه اول: خودش انجام می‌دهد
  • کار تنها در شیفت شلوغ — روز اول: هنوز نه
  • کار تنها در شیفت شلوغ — هفتهٔ اول: هنوز نه
  • کار تنها در شیفت شلوغ — هفتهٔ دوم: کنار همکار باتجربه
  • کار تنها در شیفت شلوغ — آخر ماه اول: خودش انجام می‌دهد
  • آموزش دادن به نفر بعدی — روز اول: هنوز نه
  • آموزش دادن به نفر بعدی — هفتهٔ اول: هنوز نه
  • آموزش دادن به نفر بعدی — هفتهٔ دوم: هنوز نه
  • آموزش دادن به نفر بعدی — آخر ماه اول: کنار همکار باتجربه
نمونهٔ برنامهٔ آموزش یک ویتر یا باریستای تازه‌وارد؛ زمان‌ها پیشنهادی است و به تجربهٔ قبلی هر نفر بستگی دارد.

منوی دیجیتال و سفارش با QR نقش‌ها را چطور عوض می‌کنند؟#

ابزارهای تازه کسی را از تیم حذف نمی‌کنند، ولی بعضی کارها را از دوش افراد برمی‌دارند و جای وقت هر نفر را عوض می‌کنند. اگر از این ابزارها استفاده می‌کنید یا می‌خواهید شروع کنید، شرح وظایف را هم با آن‌ها به‌روز کنید.

  • منوی دیجیتال. وقتی آیتم‌ها با عکس، توضیح و قیمت روی گوشی مهمان است، ویتر کمتر وقتش را صرف خواندن منو و جواب دادن به «این چی هست؟» و «قیمتش چنده؟» می‌کند. در عوض کار تازه‌ای پیدا می‌شود: کسی باید آیتم تمام‌شده را همان لحظه در منو ناموجود بزند.
  • سفارش با QR از سر میز. مهمان خودش سفارش را ثبت می‌کند و ویتر به‌جای نوشتن، سفارش را قبول می‌کند. نوشتهٔ سفارش‌گیری از سر میز با QR مسیر این کار را کامل گفته است.
  • نمایشگر آشپزخانه. سفارش بدون واسطه و به ترتیب به آشپزخانه و بار می‌رسد و ویتر لازم نیست بین سالن و آشپزخانه رفت‌وآمد کند تا بپرسد سفارش آماده شده یا نه. جزئیاتش در نوشتهٔ نمایشگر آشپزخانه (KDS) آمده است.
  • صدا زدن ویتر از سر میز. مهمان لازم نیست دست تکان بدهد یا منتظر بماند تا ویتر از کنار میزش رد شود؛ درخواستش با شمارهٔ میز به گوشی ویترهای سر شیفت می‌رسد.

جدول زیر نشان می‌دهد با این ابزارها، کدام کارها هنوز دستی است و کدام را سیستم انجام می‌دهد.

کارهای روزانه با منوی کاغذی و با سفارش از سر میز

  • خوشامد و راهنمایی مهمان

    منوی کاغذی و سفارش حضوری
    کار دستی پرسنل
    منوی دیجیتال، سفارش QR و نمایشگر آشپزخانه
    کار دستی پرسنل
  • توضیح آیتم‌ها و قیمت‌ها

    منوی کاغذی و سفارش حضوری
    کار دستی پرسنل
    منوی دیجیتال، سفارش QR و نمایشگر آشپزخانه
    پرسنل فقط تأیید یا یک‌بار ثبت می‌کنندپرسنل فقط تأیید یا یک‌بار ثبت می‌کنند
  • نوشتن سفارش

    منوی کاغذی و سفارش حضوری
    کار دستی پرسنل
    منوی دیجیتال، سفارش QR و نمایشگر آشپزخانه
    پرسنل فقط تأیید یا یک‌بار ثبت می‌کنندپرسنل فقط تأیید یا یک‌بار ثبت می‌کنند
  • رساندن سفارش به آشپزخانه و بار

    منوی کاغذی و سفارش حضوری
    کار دستی پرسنل
    منوی دیجیتال، سفارش QR و نمایشگر آشپزخانه
    —سیستم انجام می‌دهد
  • پیگیری آماده شدن سفارش

    منوی کاغذی و سفارش حضوری
    کار دستی پرسنل
    منوی دیجیتال، سفارش QR و نمایشگر آشپزخانه
    —سیستم انجام می‌دهد
  • سرو سر میز

    منوی کاغذی و سفارش حضوری
    کار دستی پرسنل
    منوی دیجیتال، سفارش QR و نمایشگر آشپزخانه
    کار دستی پرسنل
  • جمع زدن صورت‌حساب

    منوی کاغذی و سفارش حضوری
    کار دستی پرسنل
    منوی دیجیتال، سفارش QR و نمایشگر آشپزخانه
    —سیستم انجام می‌دهد
  • خبر دادن آیتم تمام‌شده به مهمان‌ها

    منوی کاغذی و سفارش حضوری
    کار دستی پرسنل
    منوی دیجیتال، سفارش QR و نمایشگر آشپزخانه
    پرسنل فقط تأیید یا یک‌بار ثبت می‌کنندپرسنل فقط تأیید یا یک‌بار ثبت می‌کنند
  • کار دستی پرسنل
  • پرسنل فقط تأیید یا یک‌بار ثبت می‌کنندپرسنل فقط تأیید یا یک‌بار ثبت می‌کنند
  • —سیستم انجام می‌دهد
  • خوشامد و راهنمایی مهمان — منوی کاغذی و سفارش حضوری: کار دستی پرسنل
  • خوشامد و راهنمایی مهمان — منوی دیجیتال، سفارش QR و نمایشگر آشپزخانه: کار دستی پرسنل
  • توضیح آیتم‌ها و قیمت‌ها — منوی کاغذی و سفارش حضوری: کار دستی پرسنل
  • توضیح آیتم‌ها و قیمت‌ها — منوی دیجیتال، سفارش QR و نمایشگر آشپزخانه: پرسنل فقط تأیید یا یک‌بار ثبت می‌کنند
  • نوشتن سفارش — منوی کاغذی و سفارش حضوری: کار دستی پرسنل
  • نوشتن سفارش — منوی دیجیتال، سفارش QR و نمایشگر آشپزخانه: پرسنل فقط تأیید یا یک‌بار ثبت می‌کنند
  • رساندن سفارش به آشپزخانه و بار — منوی کاغذی و سفارش حضوری: کار دستی پرسنل
  • رساندن سفارش به آشپزخانه و بار — منوی دیجیتال، سفارش QR و نمایشگر آشپزخانه: سیستم انجام می‌دهد
  • پیگیری آماده شدن سفارش — منوی کاغذی و سفارش حضوری: کار دستی پرسنل
  • پیگیری آماده شدن سفارش — منوی دیجیتال، سفارش QR و نمایشگر آشپزخانه: سیستم انجام می‌دهد
  • سرو سر میز — منوی کاغذی و سفارش حضوری: کار دستی پرسنل
  • سرو سر میز — منوی دیجیتال، سفارش QR و نمایشگر آشپزخانه: کار دستی پرسنل
  • جمع زدن صورت‌حساب — منوی کاغذی و سفارش حضوری: کار دستی پرسنل
  • جمع زدن صورت‌حساب — منوی دیجیتال، سفارش QR و نمایشگر آشپزخانه: سیستم انجام می‌دهد
  • خبر دادن آیتم تمام‌شده به مهمان‌ها — منوی کاغذی و سفارش حضوری: کار دستی پرسنل
  • خبر دادن آیتم تمام‌شده به مهمان‌ها — منوی دیجیتال، سفارش QR و نمایشگر آشپزخانه: پرسنل فقط تأیید یا یک‌بار ثبت می‌کنند
مقایسهٔ کلی؛ در هر مجموعه بسته به ابزارها و شکل سرویس فرق می‌کند. کارهایی مثل خوشامد و سرو در هر حال کار پرسنل است.

نتیجه این است که وقت ویتر از نوشتن و رفت‌وآمد آزاد می‌شود و می‌تواند صرف خود مهمان شود: خوشامد گرم‌تر، پیشنهاد بهتر و رسیدگی سریع‌تر. اگر قرار است این ابزارها را راه بیندازید، در شرح وظایف هر نقش بنویسید چه کسی سفارش‌های مهمان‌ها را قبول می‌کند، چه کسی آیتم تمام‌شده را در منو ناموجود می‌زند و چه کسی هر روز نگاهی به کدهای QR روی میزها می‌اندازد.

اشتباه‌های رایج#

  • شرح وظایف خیلی طولانی. ده صفحه متن را کسی نمی‌خواند. برای هر نقش یک صفحه کافی است.
  • «و هر کار دیگری که لازم شد». این جمله در عمل یعنی مرزی وجود ندارد. اگر کاری لازم است، اسمش را بنویسید.
  • نوشتن و کنار گذاشتن. شرح وظایفی که منو و ساعت کاری عوضش کرده و به‌روز نشده، بیشتر گیج می‌کند تا کمک.
  • همه‌کاره کردن بهترین نیرو. اگر هر کار مانده را به باتجربه‌ترین نفر بدهید، او زود خسته می‌شود و بقیه یاد نمی‌گیرند.
  • فراموش کردن جایگزین. برای کارهای مهمی مثل بستن صندوق یا سفارش مواد، همیشه دست‌کم دو نفر باید بلد باشند.
  • آموزش فقط با حرف. چیزی که فقط یک بار گفته شده، تا شیفت بعد فراموش می‌شود. چک‌لیست نوشته‌شده و تمرین کنار همکار خیلی بهتر جواب می‌دهد.

تقسیم کار تیم در ایزی‌منو#

اگر از ایزی‌منو استفاده می‌کنید، همین تقسیم کار را در داشبورد هم می‌توانید پیاده کنید:

  • نقش هر نفر. اعضای تیم را با شمارهٔ موبایل اضافه می‌کنید و برایشان نقش می‌گذارید: مالک، مدیر، ویتر، آشپزخانه یا بار. هر کس فقط بخش‌هایی را می‌بیند و کارهایی را می‌تواند انجام دهد که نقشش اجازه می‌دهد؛ مثلاً ویتر و آشپزخانه و بار می‌توانند آیتمی را ناموجود کنند، ولی ویرایش آیتم‌ها و قیمت‌ها با مالک و مدیر است.
  • شیفت‌ها. هر کس شیفتش را از داشبورد شروع می‌کند و تمام می‌کند و فقط کسانی که سر شیفت هستند اعلان می‌گیرند. با شیفت‌ها مشخص می‌کنید هر ویتر کدام بخش سالن را پوشش می‌دهد.
  • مسیر سفارش. سفارش تازهٔ مهمان به ویترهای بخش همان میز می‌رسد تا قبولش کنند، بعد به آشپزخانه و بار می‌رود تا آماده شود و وقتی آماده شد، دوباره به ویتر خبر داده می‌شود تا سرو کند. آشپز و بارمن فقط سفارش‌ها را می‌بینند و آماده می‌کنند؛ قبول سفارش مهمان‌ها و تسویه با مدیر و ویترهاست.
  • آمار برای چیدن شیفت. در آمار می‌بینید درخواست‌ها در کدام روزها و ساعت‌ها بیشتر است و شیفت‌ها را بر همان اساس می‌چینید.

جزئیات هر بخش در راهنمای داشبورد ایزی‌منو آمده است. مسیر سفارش از سر میز تا صورت‌حساب در راهنمای سفارش‌گیری و سفارش با QR از سر میز توضیح داده شده، و تقسیم سفارش بین بار و آشپزخانه در راهنماهای تابلوی سفارش آشپزخانه و سکشن‌ها، نمایشگرها و چاپ سفارش.

داشبورد ایزی‌منو: هر بخش و کاری که برایتان می‌کند

جمع‌بندی#

شرح وظایف خوب کوتاه، روشن و نزدیک به کار واقعی است. برای هر نقش بنویسید کار اصلی‌اش چیست، شیفت را با چه شروع و تمام می‌کند، در شلوغی کجا می‌ایستد و چه چیزی تصمیمش با او نیست. همین را به چک‌لیست شیفت تبدیل کنید، نیروی تازه را قدم‌به‌قدم و کنار یک همکار باتجربه آموزش دهید و هر چند ماه یک بار همه‌چیز را با تیم مرور کنید. اگر کافه را تازه راه می‌اندازید، نوشتهٔ راه‌اندازی کافه از صفر هم برای چیدن بقیهٔ کارها به دردتان می‌خورد.

اگر می‌خواهید ببینید منوی دیجیتالی که سفارش هم می‌گیرد و کار تیم را سبک‌تر می‌کند چه شکلی است، سری به صفحهٔ اصلی ایزی‌منو بزنید و منوی نمونه را باز کنید.

مدیریت و عملیات رستوراننمایشگر آشپزخانه (KDS) چیست؟ راهنمای عملی برای کافه و رستوران

پرسش‌های متداول

شرح وظایف پرسنل کافه چه چیزهایی باید داشته باشد؟

یک شرح وظایف خوب کوتاه است و این‌ها را می‌گوید: عنوان نقش و اینکه به چه کسی گزارش می‌دهد، کارهای اصلی هر شیفت، کارهای شروع و پایان شیفت، کاری که در ساعت شلوغی به عهدهٔ اوست، چیزهایی که تصمیمش با او نیست و ارجاع می‌دهد، و اینکه کارش با چه معیاری خوب یا بد حساب می‌شود.

در کافهٔ کوچک که چند نفر بیشتر نیستند هم شرح وظایف لازم است؟

بله، شاید حتی بیشتر. در کافهٔ کوچک هر نفر چند کار می‌کند و همین باعث می‌شود بعضی کارها، مثل بستن صندوق یا تمیز کردن دستگاه قهوه، بین دو نفر بماند و هیچ‌کدام انجامش ندهند. لازم نیست برای هر نفر یک نقش جدا تعریف کنید؛ کافی است بنویسید هر کار به عهدهٔ کیست و در غیاب او چه کسی انجامش می‌دهد.

فرق کار باریستا و ویتر در کافه چیست؟

باریستا پشت بار است و نوشیدنی‌ها را آماده می‌کند، دستگاه قهوه و آسیاب را تنظیم و تمیز نگه می‌دارد و مواد بار را کنترل می‌کند. ویتر در سالن است؛ به مهمان خوشامد می‌گوید، منو را توضیح می‌دهد، سفارش می‌گیرد یا سفارش ثبت‌شده را قبول می‌کند، سرو می‌کند و میز را جمع می‌کند. در کافه‌های کوچک ممکن است یک نفر هر دو کار را بکند، ولی بهتر است ترتیب کارها برایش نوشته شده باشد.

منوی دیجیتال و سفارش با QR کار ویتر را حذف می‌کند؟

نه. وقتی مهمان خودش از سر میز سفارش می‌دهد، نوشتن سفارش، رساندن آن به آشپزخانه و جمع زدن صورت‌حساب از دوش ویتر برداشته می‌شود، ولی خوشامد گفتن، پیشنهاد دادن، تأیید سفارش، سرو و رسیدگی به مهمان همچنان کار ویتر است. فقط وقت بیشتری برای خود مهمان پیدا می‌کند.

نوشته‌های مرتبط

راهنماهای مرتبط

با ما در ارتباط باشید

اطلاعاتتان را بنویسید تا کارشناسان ما زود با شما تماس بگیرند و در راه‌اندازی منوی دیجیتال کمکتان کنند.

از شماره‌تان فقط برای تماس با شما استفاده می‌کنیم.